Το Αξιόμαχο της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας Μετά το Πραξικόπημα του 2016

Αίθων – Οδυσσεύς Ναρλής

Η Bilgehan Bulbul είναι επιτελική (Kurmay) Αντισμήναρχος (Ι) της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας (THK) που υπηρετεί στο τουρκικό ΓΕΕΘΑ (Genel Kurmay Baskanligi). Ως η πιο υψηλόβαθμη γυναίκα αξιωματικός της THK προοριζόταν να γίνει η πρώτη γυναίκα ανώτατος αξιωματικός (Ταξίαρχος) των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (TSK) και είχε όλα τα προσόντα για να διεκδικήσει μελλοντικά την θέση του αρχηγού της THK. Επίσης ήταν η πρώτη γυναίκα διοικητής μοίρας.

Η B. Bulbul συμμετείχε στην «εκδρομή» που έκανε η ηγεσία των TSK στα Ίμια με την ιδιότητά της ως στέλεχος στο επιτελικό γραφείο του ΑΓΕΕΘΑ Hulusi Akar. Εκεί εκτελούσε καθήκοντα συμβούλου για θέματα πολεμικής αεροπορίας. Όμως την επομένη της επιστροφής τους στην Άγκυρα συνελήφθη  με την κατηγορία ότι ανήκει στην παράταξη του Gulen.

Η συλληφθείσα υπηρετούσε προηγουμένως ως διοικητής μοίρας στην 221η Μοίρα (Gezgin Filo). Στην μονάδα αυτή ανήκουν τα μεταφορικά αεροπλάνα και τα αεροπλάνα ηλεκτρονικού πολέμου CASA. Η ίδια είχε συλληφθεί και παλαιότερα, μετά το πραξικόπημα, όμως επειδή διαπιστώθηκε ότι είχε ειδοποιήσει το προσωπικό να μην συμμετέχει στο κίνημα είχε αφεθεί ελεύθερη. Είχε πάρει έπαινο για την στάση της αυτή και στην συνέχεια συμμετείχε στην επιτροπή εμπειρογνωμόνων που διενήργησε ΕΔΕ για να διαπιστωθεί η δράση της Αεροπορικής Βάσης Akinci.

Μαζί με αυτήν συνελήφθη και ο σύζηγός της Nail Bulbul, Επιτελικός (Kurmay) Αντισμήναρχος (Ι) της THK και αυτός, ο οποίος υπηρετεί στην 1η Κύρια Αεροπορική Βάση Αεριωθουμένων (Ana Jet Ussu) στο Εσκίσεχιρ (Akinci Filo). Τα καθήκοντά του ήταν ο συντονισμός των F – 16 που βομβαρδίζουν την πόλη Al – Bab στην Β. Συρία. Κατά την διάρκεια του πραξικοπήματος ο Nail Bulbul ήταν διοικητής της 142ης Μοίρας Αναγνωρίσεως στην Αεροπορική Βάση Akinci και είχε συλληφθεί και αυτός, αλλά αργότερα αφέθηκε ελεύθερος ελλείψει στοιχείων.

Οι παραπάνω συλλήψεις έγιναν με την κατηγορία ότι το ζεύγος διοργάνωνε κατ’ οίκον συναθροίσεις με ιμάμηδες της παρατάξεως του Gulen και αποτελούν μέρος των προσφάτων συλλήψεων δέκα χειριστών της ΤΗΚ με την κατηγορία ότι είναι οπαδοί του Gulen.

Τα παραπάνω πρέπει να συνεκτιμηθούν σε συνέχεια της συνέντευξης που έδωσε στο CNN Τούρκος αξιωματικός που υπηρετούσε πριν την αποπομπή του σε ευρωπαϊκή βάση του NATO. Ο αξιωματικός αυτός ισχυρίζεται ότι οι TSK, τόσο η αεροπορία όσο και το ναυτικό έχουν χάσει σε μεγάλο βαθμό την μαχητική τους ικανότητα: «The capacity for the Turkish air force has collapsed» και “To be very blunt over here, (the) Turkish military, Navy, Air Force have lost their war-fighting capability to a great extent», δικά του λόγια. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του δεν επαρκούν οι πιλότοι για τα F – 16 που βομβαρδίζουν την Συρία.

Σε συνέχεια των προαναφερθέντων στοιχείων έχει αξία να ποσοτικοποιηθεί η «μείωση της μαχητικής ικανότητας της THK» για να υπάρχει μια αντικειμενική αντίληψη των μεγεθών και οι διάφορες εκτιμήσεις να αποκτήσουν ;έτσι πραγματική επιχειρησιακή αξία για τις ΕΕΔ. Γι’ αυτόν τον λόγο υπάρχουν αξιόλογες πηγές, πρωτόλεια Τουρκικά δημοσιεύματα, για τα τεκταινόμενα εντός των TSK, όσο και διεθνής βιβλιογραφία ως προς την απαιτούμενη επάνδρωση μίας σύγχρονης πολεμικής αεροπορίας.

Τις μέρες που ακολούθησαν το πραξικόπημα αποτάχθηκαν 280 περίπου αξιωματικοί χειριστές μαχητικών αεροσκαφών (ο αριθμός ποικίλλει ανάλογα τις πηγές από 284 – 254). Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του αριθμού, αυτός αντιπροσωπεύει περίπου τον αριθμό των νέων χειριστών μαχητικών αεροσκαφών που εντάσσονται στις τάξεις της USAF κάθε χρόνο! Πριν το πραξικόπημα υπηρετούσαν 600 χειριστές μαχητικών στην THK. Μετά την αποπομπή / απόταξη / σύλληψη των 280 εξ ‘ αυτών παραμένουν σε υπηρεσία περίπου 320 – 330 χειριστές μαχητικών αεροσκαφών. Η THK διαθέτει 321 μαχητικά αεροσκάφη εκ των οποίων τα 240 είναι F – 16. Τούτο σημαίνει ότι πριν το πραξικόπημα αναλογούσαν περίπου 2 χειριστές ανά αεροπλάνο, ενώ αυτήν την στιγμή αυτή η αναλογία έχει πέσει στο 0.8/1 χειριστές ανά αεροπλάνο.

Σύμφωνα όμως με το υπ’ αρ. RR1113 πόνημα της δεξαμενής σκέψης RAND, η πρέπουσα αναλογία χειριστών / μαχητικών αεροσκαφών είναι 1.25/1 ώστε να είναι επιχειρησιακά όλα τα διαθέσιμα αεροσκάφη. Από εδώ προκύπτει αβίαστα ότι η THK δεν μπορεί να διαθέσει όλα της τα μαχητικά αεροσκάφη σε μία σύγκρουση μεγάλης έκτασης.

Για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα και να εξισορροπήσει την αναλογία η THK σχεδιάζει μεταξύ άλλων να καταργήσει πέντε μοίρες που έχουν βάση την Αεροπορική Βάση Akinci (141, 142 και 143 Μοίρες) και την Αεροπορική Βάση Bandirma (161 και 162 Μοίρες). Οι δύο αυτές βάσεις θα μετατραπούν σε εφεδρικές και τα αεροσκάφη που επιχειρούσαν από αυτές θα μετακινηθούν σε άλλες αεροπορικές βάσεις. Τούτο αντιπροσωπεύει μια μείωση 100 περίπου αεροσκαφών, δηλαδή από τα 240 F – 16 που είναι καταχωρημένα παραμένουν σε ετοιμότητα περίπου μόνο 140 αεροσκάφη. Αυτή η μείωση αντιπροσωπεύει μια μείωση της ικανότητας αεράμυνας (αναχαίτιση) και δίωξης / βομβαρδισμού της THK κατά 41%. Σημειωτέον ότι η Βάση της Bandirma είναι μία από τις βάσεις με επιθετικό σχεδιασμό εναντίον της Ελλαδος.

Πριν το πραξικόπημα η THK εκτελούσε 12 εξόδους CAP (Combat Air Patrol) ημερησίως στα νοτιοανατολικά της εδάφη. Σήμερα για τις επιχειρήσεις στη Συρία η THK εκτελεί 8 εξόδους CAP  και διατηρεί 2 σε ετοιμότητα στο έδαφος. Ενώ η αεροπορική βάση του Diyarbakir δραστηριοποιείται εναντίον των Κούρδων στο Τουρκοκρατούμενο Κουρδιστάν οι βάσεις Bandirma και Balikesir (η δεύτερη αεροπορική βάση νότια της Προποντίδος και αυτή με επιθετικό σχεδιασμό εναντίον της Ελλάδος) επιχειρούν στην εισβολή στη Συρία. Ωστόσο από τα τουρκικά δημοσιεύματα προκύπτει ότι η Τουρκία ακολουθεί ένα αργό τέμπο επιχειρήσεων τόσο στην Συρία όσο και εναντίον του PKK. Η σημαντική μείωση της τουρκικής αεροπορικής δραστηριότητας παρότι μετά το πραξικόπημα άνοιξε και το μέτωπο της Συρίας συνηγορεί στην υπόθεση ότι η έλλειψη χειριστών είναι ο κύριος περιοριστικός παράγοντας.

Πριν το πραξικόπημα η THK διατηρούσε επτά (7) μοίρες F – 16 δίωξης / βομβαρδισμού. Από αυτές τις 7 μοίρες οι τέσσερεις έχουν καταργηθεί. Έτσι μένουν μόνο τρεις μοίρες με πρωτεύοντα ρόλο δίωξης / βομβαρδισμού. Η Τουρκία πιθανότατα χρησιμοποιεί την 182η Μοίρα (Diyarbakir) και την 192η (Balikesir) Μοίρα για CAPs, αφήνοντας τις 181η και  191η Μοίρες για βομβαρδισμούς στην Συρία. Ως εκ τούτου μία εκ των σημαντικών παραμέτρων που συνέδραμαν στις μεγάλες απώλειες του Τουρκικού Στρατού σε άρματα μάχης και τεθωρακισμένα οχήματα είναι η έλλειψη πυκνής αεροπορικής εγκυούς υποστηρίξεως η οποία δικαιολογείται μόνο με την έλλειψη χειριστών μαχητικών αεροσκαφών.

Επί αυτού Αμερικανοί στρατιωτικοί αναλυτές με παλαιότερη θητεία ως χειριστές μαχητικών αεροσκαφών στην USAF και στην USN εκφράζουν σοβαρές αμφιβολίες κατά πόσον η THK μπορεί να ανταποκριθεί σε δύο μέτωπα τόσο στην Συρία όσο και εναντίον του PKK με τόσο αποδυναμωμένη αεροπορία. Βραχυπρόθεσμα η THK μπορεί να μετασταθμεύσει επιθετικά αεροπλάνα από τις καταργηθείσες Μοίρες σε άλλες αεροπορικές βάσεις αλλά τελικά η έλλειψη χειριστών θα εμποδίσει την χρήση τους. Θεωρητικά επίσης η THK θα μπορούσε να φορτώσει ώρες στα αεροπλάνα εναέριου ανεφοδιασμού για να αντισταθμίσει την έλλειψη χειριστών.

Η THK διαθέτει 7 KC – 135. Αυτά θα μπορούσαν να παραμείνουν για περισσότερη ώρα στον αέρα για να διατηρούν τα F – 16 επίσης περισσότερη ώρα στον αέρα και έτσι να μειώσουν τον απαιτούμενο ανά ημέρα αριθμό χειριστών. Δεν είναι ανήκουστο μαχητικά αεροσκάφη να παραμένουν στον αέρα 4 – 8 ώρες χάριν με την βοήθεια εναερίου ανεφοδιασμού. Αυτό βέβαια εξαρτάται από τους χειριστές των KC – 135. Όμως ο διοικητής τους Ταξ/χος (Ι) Bekir Ercan Van ήταν με τους πραξικοπηματίες και 2 έως 4 αεροπλάνα του ανεφοδίασαν τα F – 16 των πραξικοπηματιών. Σήμερα μόνο 1 αεροπλάνο ανεφοδιασμού καυσίμων KC – 135 συμμετέχει στην εισβολή της Συρίας δεδομένου ότι αποτάχθηκαν 30 χειριστές αεροσκαφών από την 10η Μοίρα εναερίου  ανεφοδιασμού. Έλλειψη 30 χειριστών για τα αεροσκάφη ανεφοδιασμού ενέχει την ίδια βαρύτητα με την αντίστοιχη έλλειψη χειριστών μαχητικών αεροσκαφών.

Για μετριάσει τις συνέπειες η THK έχει επιστρατεύσει τα παρακάτω μέσα:

  1. Αύξηση του υποχρεωτικής υπηρεσίας. Σήμερα η υποχρεωτική διάρκεια παραμονής στην υπηρεσία είναι 15 χρόνια και σε 25 χρόνια βγαίνουν στην σύνταξη. Η πρόταση είναι να αυξηθεί ο χρόνος παραμονής στην υπηρεσία στα 18 έτη και να κατέβει ο χρόνος συνταξιοδότησης και αυτός στα 18 χρόνια ούτως ώστε να υπάρχει κίνητρο να παραμένουν οι χειριστές 18 χρόνια στην υπηρεσία και για να πάρουν και σύνταξη με την αποχώρησή τους.
  2. Επαναφορά σε κλάση ιπταμένων εκείνων των αξιωματικών από την αεροπορική ακαδημία που κόπηκαν λόγω ιατρικού προβλήματος ή ανεπάρκειας σε πτητικές ασκήσεις. Αυτήν την στιγμή υπάρχουν 700 νέοι ανθυποσμηναγοί και υποσμηναγοί που ανήκουν σ’ αυτήν την κατηγορία. Η Τουρκική ηγεσία θεωρεί ότι κάποιοι από αυτούς θα μπορούσαν να επανενταχθούν στις τάξεις των ιπταμένων.
  3. Μεταγραφή φοιτητών πολυτεχνικών σχολών (ηλεκτρολόγων, μηχανολόγων, αεροναυπηγών μηχανικών και μηχανικών Η/Υ και μηχανικών διαστημικής) στην αεροπορική ακαδημία για να μετατραπούν σε χειριστές αεροσκαφών μετά από ταχύρρυθμη εκπαίδευση δύο ετών. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η πρόταση να επιστρατεύουν και εκπαιδευόμενους χειριστές σε σχολές πολιτικής αεροπορίας.
  4. Επαναφορά σε υπηρεσία αυτών που εργάζονται στην πολιτική αεροπορία. Αν και η THK ήλπιζε ότι θα αντλήσει σημαντικό αριθμό ιπταμένων από αυτήν την δεξαμενή σύμφωνα με την Anadolu Ajansi μέχρι σήμερα μόνο 6 ανταποκρίθηκαν.

Η Τουρκική ηγεσία ελπίζει να καλύψει τη έλλειψη χειριστών μέσα σε δύο χρόνια με τα παραπάνω μέτρα ωστόσο φαίνεται η πρωτοβουλία αυτή να μην φέρνει τα επιθυμητά αποτελέσματα λόγω του μειωμένου αριθμού ενδιαφερομένων για τις πρωτοβουλίες 3 και 4 και για τα πραγματικά αντικειμενικά εμπόδια για την πρωτοβουλία 2. Σε κάθε περίπτωση όμως υπάρχουν βάσιμες αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα των προτεινομένων μέτρων καθόσον αφενός οι δεξιότητες χειριστού μαχητικών χάνονται πολύ εύκολα για  όσους έχουν αποστρατευτεί και δεν είναι καθόλου εύκολη η απόκτησή τους γενικότερα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Δεδομένου ότι η THK έχει απαίτηση για 600 χειριστές μαχητικών αεροσκαφών ώστε το σύνολο των αεροσκαφών της (πλην εκείνων που βρίσκονται σε συντήρηση) να είναι σε ετοιμότητα και εφόσον η υποχρεωτική παραμονή στην υπηρεσία είναι 15 έτη, τότε ο ετήσιος αριθμός αναπλήρωσης είναι 600/15=40 νέοι χειριστές κάθε χρόνο. Από τον απλό αυτόν υπολογισμό προκύπτει ότι η THK έχασε επετηρίδες 7 ετών περίπου εντός ολίγων μηνών.

Πέραν αυτού η διεθνώς αναγνωρισμένη αναλογία έμπειρων χειριστών σε πολεμικές Μοίρες δεν πρέπει να είναι κάτω του 60% (στις ΗΠΑ μπορεί να κατέβει έως και 55% αλλά ποτέ πιο κάτω). Αυτό έχει την σημασία του καθώς τα διεθνή πρότυπα ορίζουν ότι ένας άπειρος χειριστής εξελίσσεται σε έμπειρος μετά από 3 χρόνια και 500 ώρες πτήσης (είναι δυνατόν να μειωθεί ο χρόνος αν οι 500 ώρες συμπληρωθούν με πιο εντατικές πτήσεις).

Αυτήν την στιγμή η THK αντιμετωπίζει κυρίως έλλειψη έμπειρων χειριστών. Πιθανόν η αναλογία των έμπειρων χειριστών να έχει υποχωρήσει ίσως κάτω του 45%. Τούτο σημαίνει ότι οι άπειροι χειριστές θα δυσκολεύονται να πετούν μαζί με τους έμπειρους για να καλύψουν τις πτητικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για να μετεξελιχτούν και αυτοί σε έμπειρους χειριστές με την σειρά τους. Αν στην προσπάθειά της να καλύψει τα κενά η ηγεσία της THK προχωρήσει στην αθρόα ένταξη νέων χειριστών (φοιτητές, κατώτεροι αξιωματικοί που κόπηκαν κλπ…) θα εντείνει το πρόβλημα προκαλώντας συμφόρηση στην εξέλιξη των νέων χειριστών από άπειρους σε έμπειρους η οποία και θα καθυστερήσει πάρα πολύ. Γι’ αυτόν τον λόγο η εκτίμηση ότι θα χρειαστούν 10 χρόνια για να επανακτήσει η THK την μαχητική ικανότητα που είχε πριν το πραξικόπημα φαίνεται να είναι ρεαλιστική.

Υ.Γ:

  1. Υπάρχουν και περιφερειακά στοιχεία που εντείνουν το πρόβλημα του αξιόμαχου της επιθετικής συνιστώσας των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων (TSK). Αποπέμφθηκαν 20 χειριστές ελικοπτέρων συμπεριλαμβανομένων και χειριστών επιθετικών ελικοπτέρων. Τα αποτελέσματα είναι παραπάνω από εμφανή στον πόλεμο εναντίον του PKK. Επίσης έχουν αποπεμφθεί πολλοί χειριστές ελικοπτέρων έρευνας και διάσωσης CSAR.
  2. Σύμφωνα με άρθρο του Ali Bayramoglu μέχρι σήμερα αποπέμφθηκαν από το στράτευμα 6000 στελέχη. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται το 42% των ανωτάτων αξιωματικών. Πριν τις 15 Ιουλ. υπηρετούσαν 358 ανώτατοι αξιωματικοί (Ταξίαρχοι, Αρχιπλοίαρχοι, Στρατηγοί, Ναύαρχοι και Πτέραρχοι). Μετά το πραξικόπημα ο αριθμός τους μειώθηκε στους 206. 16.000 στρατιωτικοί μαθητές (σχεδόν το σύνολο των μαθητών των παραγωγικών σχολών των TSK) αποβλήθηκαν από τις στρατιωτικές σχολές και υποχρεώθηκαν σε μεταγραφή στα διάφορα πανεπιστήμια της χώρας.
  3. Ο απόστρατος στρατιωτικός εισαγγελέας Ahmet Zeki Üçok, στο βιβλίο του «Tek Başına» αναφέρει ότι οι οπαδοί του Gulen στο στράτευμα αριθμούν περί των 50.000 – 60.000 στελεχών, δηλαδή το 1/3 περίπου, ενώ οι αποταχθέντες μαζί με τους εκδιωχθέντες στρατιωτικούς μαθητές αποτελούν μία δύναμη 20.000 ανδρών που μπορούν να χειριστούν όπλα.
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: