Archive for the ‘Πολεμική Αεροπορία’ Category

SUPREMA LEX SALUS PATRIAE*

12/03/2012

Αίθων – Οδυσσεύς Ναρλής

«Υπέρτατος νόμος η σωτηρία της πατρίδος»… Αυτός ο όρος είναι σήμερα πιο επίκαιρος από ποτέ λόγω της οικονομικής κρίσης και του αποτελέσματός της το Μνημόνιο-2. Αυτά τα τελευταία έχουν επιφέρει δραματικές περικοπές στον αμυντικό προϋπολογισμό της χώρας μας σε μία χρονική συγκυρία που η Τουρκία εξοπλίζεται δυσανάλογα σε σχέση με τις απειλές που αντιμετωπίζει η ίδια, και ταυτόχρονα η Ελλάδα είναι αναγκασμένη να διεκδικήσει την ΑΟΖ, να προστατέψει τα συμφέροντα του Ελληνικού Έθνους σε δύο κράτη, δηλαδή και στην Κύπρο, όταν από την απέναντι όχθη η αμφισβήτηση, όχι μόνο της ίδιας της ΑΟΖ αλλά και εθνικών εδαφών, είναι έμπρακτη!

Σήμερα, αν ανατρέξει κανείς στον προϋπολογισμό του 2012 και στα σχετικά κείμενα του μεσοπρόθεσμου 2011-2015 που είναι ανηρτημένα στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΘΟ θα βρεθεί αντιμέτωπος με τα παρακάτω οικονομικά στοιχεία που αφορούν στον προϋπολογισμό του ΥΠΕΘΑ και τις προβλεπόμενες δαπάνες για εξοπλισμό:

Αμυντικός Προύπολογισμός

Πρώτο συμπέρασμα είναι ότι ενώ μέχρι το 2009 δαπανούσαμε κάθε χρόνο περίπου 4.3% επί του ΑΕΠ για να διατηρήσουμε την αποτρεπτική μας ικανότητα, σήμερα αυτή η δαπάνη έχει περιοριστεί στο 2.27% περίπου με τάση να υποχωρήσει κάτω από το 2% τα επόμενα χρόνια. Το κυριότερο όμως είναι ότι αυτή η μείωση σε ποσοστό έρχεται ταυτόχρονα με την ύφεση με αποτέλεσμα οι δαπάνες να έχουν συρρικνωθεί και σε απόλυτους αριθμούς. Εφόσον οι ΕΕΔ λειτουργούν με συγκεκριμένη δομή, δεδομένο στελεχιακό δυναμικό και όγκο προσωπικού είναι αναμενόμενο οι περικοπές να έχουν πλήξει κυρίως τα εξοπλιστικά προγράμματα.

Στην πραγματικότητα τα μόνα εξοπλιστικά προγράμματα που τρέχουν αυτήν τη χρονική στιγμή είναι η προμήθεια των βλημάτων 120χιλ. για τα άρματα μάχης, των πυραύλων αντιαεροπορικών συστημάτων ρωσικής προέλευσης, των συλλογών κατεύθυνσης βομβών Spice που προμηθευόμαστε από το Ισραήλ και τέλος η προμήθεια δύο πρόσθετων υποβρυχίων T-214 που παραγγέλθηκαν το φθινόπωρο του 2010 μέσω της σύμβασης Neptune-II.

Σήμερα, με δεδομένους τiς παραπάνω δαπάνες, υπάρχει εύλογη αμφιβολία στο κατά πόσο το υπάρχον υλικό των ΕΕΔ συντηρείται αποτελεσματικά και είναι στο μέγιστο της πολεμικής του διαθεσιμότητας, όταν μάλιστα διαρρέουν εισηγήσεις για αύξηση της στρατιωτικής θητείας και για περεταίρω μείωση των εξοπλιστικών δαπανών. Σε κάθε όμως περίπτωση και αν η τάση αυτή συνεχιστεί, τότε δεν θα μιλάμε πια για ΕΕΔ αλλά για δυνάμεις εθνοφυλακής…!

Με δεδομένο ότι «υπέρτατος νόμος είναι η σωτηρία της πατρίδος» τότε είναι πατριωτικό μας καθήκον να διερευνήσουμε τρόπους με τους οποίους θα μεγιστοποιηθεί η μαχητική ικανότητα των ΕΕΔ.

Η Ελλάδα στην παρούσα συγκυρία είναι υποχρεωμένη να αυξήσει την αεροναυτική της δύναμη για την διασφάλιση των συμφερόντων του Ελληνισμού στην Αν. Μεσόγειο με το λιγότερο δυνατό κόστος. Δεδομένου ότι (α) μετά από τις παρεμβάσεις του κ. Αβραμόπουλου το θέμα της ναυπήγησης των υποβρυχίων εκτιμάται ότι θα εξελιχθεί ομαλά, (β) ότι τελικά θα παραγγελθούν οι φρεγάτες Fremm που θα ναυπηγηθούν στην Ελλάδα (αφού οι Γάλλοι προσφέρουν τη δυνατότητα ένταξης αυτών στο δικό τους στόλο αν η Ελλάδα δεν έχει τη δυνατότητα να τις αποπληρώσει), και (γ) ότι θα ενταχθεί στο οπλοστάσιο της ΠΑ το μη επανδρωμένο βομβαρδιστικό αεροσκάφος Neuron UCAV τεχνολογίας stealth εφόσον η Ελλάδα διά της ΕΑΒ συμμετέχει στην κοινοπραξία, οι υπόλοιπες απαιτήσεις κύριου πολεμικού υλικού θα πρέπει να καλυφθούν μέσω της προσφοράς πλεονάζοντος υλικού από τις ΗΠΑ στη χώρα μας.

Έχοντας υπόψη ότι πλέον δεν είναι δυνατή η αγορά νέων οπλικών συστημάτων είμαστε υποχρεωμένοι να εκμεταλλευτούμε την προσφορά των ΗΠΑ από το πλεονάζων υλικό τους αφού πολλά συστήματα θα κλείσουν σημαντικά κενά στον εξοπλισμό των ΕΕΔ. Άλλωστε η πρόσφατη παραλαβή και άμεση εκμετάλλευση του από τον Ε.Σ. των 223 αυτοκινούμενων πυροβόλων Μ109Α3 από τα γερμανικά αποθέματα, έδειξε στον Ε.Σ. ότι μπορεί να κλείσει χρόνιες πληγές άμεσα με πολύ μικρό κόστος, ειδικά σε τομείς που δεν απαιτούν την «αιχμή» της τεχνολογίας.

Σήμερα οι ΗΠΑ προσφέρουν δωρεά σημαντικό αριθμό οπλικών συστημάτων από τον πακτωλό του αμυντικού υλικού που αποσύρουν, και πολλά από αυτά αποτελούν πρώτη προτεραιότητα για τις ΕΕΔ: αντιαεροπορικά συστήματα ΜΙΜ-104 Patriot, περίπου 150 ρουκετοβόλα MLRS, αυτοκινούμενα πυροβόλα Μ109Α5, 400 άρματα μάχης Abrams Μ1Α1, μεγάλο αριθμό μεταφορικών αεροσκαφών C-130, επιθετικών αεροσκαφών Α-10, 48 μαχητικά αεροσκάφη F-15C/D, περίπου 40 ελικόπτερα UH-60 και μεγάλο αριθμό τεθωρακισμένων οχhμάτων διαφόρων ρόλων.

Συγκεκριμένα οι ΗΠΑ μας προσφέρουν άμεσα δωρεάν 400 άρματα μάχης Abrams M1A1 (αξίας  1,5 δισ. € περίπου), πάνω από 500 τεθωρακισμένα οχήματα διαφόρων ρόλων (εκ των οποίων 225 τεθωρακισμένα μεταφοράς προσωπικού Μ113Α2, περισσότερα από 100 M577A2 οχήματα διοίκησης και ελέγχου, 106 τεθωρακισμένα οχήματα-αντιαρματικά Μ901Α2 Improved TOW Vehicle (ITV), Μ548 ερπυστριοφόρα μεταφοράς πυρομαχικών πυροβολικού, περί 80 οχημάτων M981 FIST-V παρατήρησης πυροβολικού) καθώς και 24 αεροσκάφη F-15C/D, δεδομένου ότι τα υπόλοιπα 24 έχουν ζητηθεί από το Ισραήλ.

Κύριο χαρακτηριστικό αυτής της εξέλιξης είναι ότι οι ΕΕΔ θα αποκτήσουν σημαντικά επιχειρησιακά πλεονεκτήματα αφού (α) ο ΕΣ θα μπορέσει να σχηματίσει στο Εύρο ένα πανίσχυρο ιππικό δύναμης 700 και πλέον αρμάτων με πυροβόλο 120χιλ, εκ των οποίων τα 400 θα έχουν ασύγκριτη μέχρι σήμερα επιβιωσιμότητα ακόμη και εναντίον πληγμάτων από σύγχρονα αντιαρματικά όπλα και οβίδες 120χιλ. κινητικής ενέργειας APFSDS, και ικανότητας εύστοχης βολής εναντίων αρμάτων από πολύ μεγάλη απόσταση (2500m), (β) ενισχύεται η κινητικότητα του πυροβολικού και των αντιαρματικών δυνάμεων· και (γ) η ΠΑ για πρώτη φορά μετά από 40 χρόνια περίπου θα εντάξει στο στόλο της ένα καθαρόαιμο αεροσκάφος εναέριας υπεροχής ικανό να καλύψει με άνεση την Κύπρο.

Η επιτυχής όμως αξιοποίηση των παραπάνω δυνατοτήτων προϋποθέτει την άμεση κινητοποίηση της αμυντικής βιομηχανίας και ιδιαίτερα της ΕΑΒ καθόσον:

  1. Το άρμα M1A1 Abrams σε αντίθεση με όλα τα άλλα άρματα μάχης διαθέτει αεροπορικό στροβιλοκινητήρα και καίει αεροπορικό καύσιμο JP8. Τούτο σημαίνει απαίτηση για συντήρηση και επισκευών πάνω από 400 κινητήρων αφού η προσφορά συνοδεύεται και από μεγάλο αριθμό εφεδρικών κινητήρων και όλα αυτά μαζί με τα παρελκόμενα των εν λόγω κινητήρων. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό το μέγεθος του βιομηχανικού έργου και της προστιθέμενης αξίας που καλείται να παράγει η ΕΑΒ (αφού στην Ελλάδα μόνο αυτή έχει τις εγκαταστάσεις και τη δυνατότητα συντήρησης αεροπορικών κινητήρων) αν συγκρίνουμε αυτόν τον αριθμό με τους μόνο 140 κινητήρες των F-16 των οποίων η συντήρηση είχε θεωρηθεί μεγάλο έργο. Πέραν όμως αυτών πρέπει να εξεταστεί σε εθνικό επίπεδο η συντήρηση των ηλεκτρονικών συστημάτων των αρμάτων
  2. Τα παρεχόμενα 180 και πλέον οχήματα διοίκησης πυροβολικού και παρατήρησης πυροβολικού αν και έχουν σημαντικές δυνατότητες να ακολουθούν το γρήγορο τέμπο ενός πολέμου και ιδίως το αυτοκινούμενο πυροβολικό εν κινήσει θα πρέπει οπωσδήποτε να εκσυγχρονιστούν κυρίως ως προς τον τηλεπικοινωνιακό τους εξοπλισμό αφού ιδιαίτερα το M577A2 υστερεί σε δυνατότητες επικοινωνιών με τις υπόλοιπες δυνάμεις όταν είναι εν κινήσει. Μία πρώτη αναβάθμιση μπορεί ήδη να γίνει με το υπάρχον στις αποθήκες του στρατού εξοπλισμό έναντι μικρού σχετικά κόστους. Σε κάθε περίπτωση η ΕΑΒ ως μοναδική εταιρεία στην Ελλάδα που διαθέτει ταυτόχρονα  την απαραίτητη εμπειρία σε δίκτυα επικοινωνιών, σε συστήματα πυροβολικού, και εκσυγχρονισμού αντιαρματικών συστημάτων TOW μπορεί και οφείλει να μελετήσει εκ των προτέρων πακέτα εκσυγχρονισμού που θα προσδώσουν πρωτόγνωρες δυνατότητες μάχης σε αυτά τα οχήματα σε ένα περιβάλλον δικτυακού πολέμου και ταχέως εξελισσόμενου μετώπου, ιδιαίτερα αν συνεκτιμηθεί η δυνατότητα ενσωμάτωσης και συστημάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
  3. Τα αεροσκάφη F-15 μαζί με τους κινητήρες και τα ηλεκτρονικά τους συστήματα θα απαιτήσουν εκσυγχρονισμό και συντήρηση, όπου ιδιαίτερα στο ζήτημα του εκσυγχρονισμού υπάρχουν προοπτικές συνεργασίας με την Ισραηλινή αεροπορική βιομηχανία ΙΑΙ.
  4. Ιδιαίτερη μνεία χρήζει η πιθανή ένταξη στο Ελληνικό οπλοστάσιο πρόσθετων αεροσκαφών C-130 και ιδιαίτερα η περίπτωση των ελικοπτέρων UH-60 τα οποία θα απαλλάξουν τον ΕΣ από τα παλιά UH-1. Σε κάθε περίπτωση η αύξηση του στόλου των C-130 και η ένταξη των UH-60 θέτουν στην EAB νέες προκλήσεις αφού σήμερα τα ελικόπτερα της Αεροπορίας Στρατού (15 Chinook CH-47D και 24 Apache AH-64) δεν συντηρούνται από την ΕΑΒ. Γι’ αυτά ο ΕΣ πληρώνει αδρά τεχνικούς που έρχονται από το εξωτερικό για τη συντήρησή τους. Το ίδιο συμβαίνει και για τα μεταγωγικά αεροπλάνα της ΠΑ C-27J, ενώ η συντήρηση των ελικοπτέρων Super Puma έχει και αυτή δρομολογηθεί μέσω NAMSA προς το εξωτερικό. Όσον αφορά για τα ελικόπτερα NH-90 ούτε γι’ αυτά υπήρξε πρόβλεψη συντήρησης. Όλα αυτά έχουν σαν συνέπεια να διαρρέει στο εξωτερικό πολύτιμη ρευστότητα που ήδη λείπει από την εσωτερική αγορά και είναι πλέον επιτακτική ανάγκη όλα τα πτητικά μέσα των ΕΕΔ να έρχονται στην ΕΑΒ για τη συντήρησή τους όπως άλλωστε επιτάσσει και ο ιδρυτικός νόμος και το καταστατικό της εταιρείας

Όλα τα παραπάνω πρέπει μετά τις εκλογές να δρομολογηθούν προς όφελος της Ελληνικής οικονομίας και της ανάπτυξης καθόσον τα παραπάνω είναι ικανά να δώσουν από μόνα τους σημαντική επιχειρηματική πνοή στην ΕΑΒ και κατ’ επέκταση στις Ελληνικές βιομηχανίες του κλάδου ως σημαντική αναπτυξιακή δραστηριότητα, και ταυτόχρονα να συμβάλλουν στην αύξηση της διαθεσιμότητας των οπλικών συστημάτων. Όμως δεν πρέπει να διαφεύγει από την προσοχή μας ότι αυτά προαπαιτούν επενδύσεις. Δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί το γνωστό παραμύθι που θέλει την ΕΑΒ από τη μια να είναι δημόσιο και να μην μπορεί να ενταχθεί στον επενδυτικό νόμο και από την άλλη να είναι ιδιωτική εταιρεία και να μην μπορεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων. Η ΕΑΒ πρέπει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να της δοθεί η δυνατότητα να κάνει επενδύσεις!

Η αμυντική ικανότητα της χώρας δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των αρμάτων και των αεροσκαφών. Η ασφάλεια του Έθνους στηρίζεται επίσης σε καλά εκπαιδευμένες ΕΕΔ, στην τεχνολογική υπεροχή των συστημάτων που διαθέτουν και στην διαφύλαξη υψηλού βαθμού ετοιμότητας η οποία εξασφαλίζεται από ένα δίκτυο βιομηχανικής υποστήριξης. Αυτοί οι παράγοντες είναι οι πολλαπλασιαστές ισχύος που θα εξασφαλίζουν:

  • Υπεροχή στη συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών
  • Δυνατότητες εκτέλεσης συντονισμένων διακλαδικών επιχειρήσεων με εξασφάλιση των πρωτοβουλιών και της επιλογής επιβολής της έντασης και του ρυθμού των επιχειρήσεων.
  • Δυνατότητες εντοπισμού και καταστροφής των εχθρικών δυνάμεων με χειρουργική ακρίβεια και αξιολόγησης των αποτελεσμάτων.
  • Δυνατότητες προστασίας των ημετέρων δυνάμεων.
  • Δυνατότητες άμεσης απάντησης σε κρίσεις και μετακίνησης δυνάμεων με ταυτόχρονη παρακολούθηση των κρίσιμων πόρων καθ’ όλη τη διαδικασία εφοδιασμού μεταφορών.

Ως εκ τούτου οι πολιτικές που θα εξασφαλίζουν στις ΕΕΔ να αποκτήσουν επιχειρησιακές ικανότητες και στρατιωτική υπεροχή βασιζόμενες σε ανώτερες τεχνολογίες κατά αριθμητικά υπέρτερων εχθρικών δυνάμεων πρέπει να αποτελέσουν στόχο της επόμενης κυβέρνησης που θα προκύψει μετά τις εκλογές. Στα πλαίσια αυτά η εγχώρια αμυντική βιομηχανία και ιδιαίτερα η ΕΑΒ έχουν σημαντικές δυνατότητες να προσφέρουν τις απαιτούμενες λύσεις με την ανάπτυξη και παραγωγή πολλαπλασιαστών ισχύος όπως λόγου χάρη τηλεπικοινωνιακών δικτύων C4I, μη επανδρωμένων συστημάτων (αεροσκάφη, οχήματα και υποβρύχια) που θα προάγουν την αντιπαράθεση σε μία πιο αυτοματοποιημένη – σχεδόν «ρομποτική» – μάχη, συστημάτων αυτοπροστασίας και ηλεκτρονικού πολέμου, συστημάτων ευφυούς logistics κ.α.

Τέτοιοι πολλαπλασιαστές ισχύος μπορούν να αναπτυχθούν και να παραχθούν από την Ελληνική βιομηχανία με πολύ μικρότερο συγκριτικά κόστος απ’ ότι αν προμηθευόμασταν αντίστοιχα, πλην όμως αμφισβητούμενης επιχειρησιακής αξιοποίησης, συστήματα από το εξωτερικό.  Έτσι και την πολυπόθητη ρευστότητα θα εξασφαλίσουμε και θα προασπίσουμε, και προστιθέμενη αξία με εξαγώγιμους ορίζοντες θα παράγουμε. Και κυρίως θα επενδύσουμε σε παραγωγές έντασης τεχνολογίας και γνώσης (technology and knowledge intensive), σημαντική παράμετρος που θα στηρίξει υψηλές αποδόσεις στη βιομηχανία και επομένως υψηλές απολαβές στους εργαζομένους.

Για να γίνουν όμως όλα αυτά πρέπει πρωτίστως ο Ν3978/2011 να αντικατασταθεί με έναν που θα εξασφαλίζει τα εθνικά συμφέροντα. Η αλήθεια είναι ότι η οδηγία 81/2009/ΕΚ αν και περιοριστική δίνει πολλές δυνατότητες ελιγμού. Σε κάθε όμως περίπτωση, και εφόσον σύμφωνα με τον κ. Ε. Βενιζέλο το Σύνταγμα υποχωρεί, μπροστά στην σωτηρία τις πατρίδος τότε σίγουρα ο Ν3978/2011 πρέπει να υποχωρήσει και να αφήσει τη θέση του σε έναν πιο «πατριωτικό» νόμο αλλά ακόμη και η οδηγία της ΕΕ πρέπει να υποχωρήσει και αυτή αν χρειαστεί! Suprema Lex Salus Patriae!

—————————————————————————————–

(*) Suprema Lex Salus Patriae ή «Υπέρτατος νόμος η σωτηρία της πατρίδος» είναι μια αρχή που κατά κόρον χρησιμοποιούν τα δικτατορικά καθεστώτα προκειμένου να δικαιολογήσουν την ύπαρξή τους και τις πρακτικές τους. O κ. Ε. Βενιζέλος πολύ πρόσφατα σε ομιλία του στη Βουλή είχε πει ότι «Μπροστά στη σωτηρία της Πατρίδος το Σύνταγμα υποχωρεί…» προκειμένου να δικαιολογήσει την αναγκαιότητα υπερψήφισης του Μνημονίου-2 παρά τις ισχυρές ενστάσεις τόσο για την αντισυνταγματικότητα του ιδίου του κειμένου, όσο και για την αντισυνταγματικότητα της ακολουθούμενης διαδικασίες. Όμως ως καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου θα έπρεπε να γνωρίζει ότι το Σύνταγμα είναι η βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η Πατρίδα, και δεν νοείται Πατρίδα χωρίς Σύνταγμα, αφού ακόμη και στις πιο ακραίες καταστάσεις που είναι ο πόλεμος το Σύνταγμα παραμένει σε ισχύ, παρά μόνο αναστέλλονται ορισμένες διατάξεις του.

Η τοποθέτηση αυτή του κ. Βενιζέλου εισάγει μια καινοτομία στην πολιτική ζωή της χώρας δημιουργώντας ένα πολύ ενδιαφέρον πολιτικό και νομικό προηγούμενο. Εφόσον με στόχο τη σωτηρία της Πατρίδος έπρεπε να υποχωρήσει το Σύνταγμα για να ψηφιστεί το Μνημόνιο-2, τότε επίσης για να σωθεί η Πατρίδα, ορισμένοι νόμοι όπως λόγου χάρη ο νόμος περί ευθύνης υπουργών, οι νόμοι περαίωσης που νομιμοποιούν τη φοροδιαφυγή, θα πρέπει και αυτοί να υποχωρήσουν ώστε να δικαστούν οι διεφθαρμένοι πολιτικοί, ανεξάρτητα αν τα αδικήματά τους παραγράφηκαν, αλλά επίσης και να επανεξεταστούν όλες οι υποθέσεις όσων φοροδιέφυγαν και νομιμοποιήθηκαν εκ των υστέρων με τις περαιώσεις. Ασφαλώς κάτω από αυτό το πρίσμα θα πρέπει να εξεταστούν και οι ευθύνες των κ. Γ. Παπανδρέου, κ. Γ. Παπακωνσταντίνου και άλλων πολιτικών προσώπων κατά τη διερεύνηση για το πως φθάσαμε στη σημερινή κατάσταση. Η σωτηρία της Πατρίδος πρέπει να στηρίζεται σε καθαρά θεμέλια αφού πρώτα εξιλεωθεί από το αμαρτωλό πολιτικό παρελθόν της.

Πέραν όμως των παραπάνω, θα πρέπει να επανεξεταστεί με την προαναφερθείσα λογική και η ισχύς των διαφόρων οδηγιών της ΕΕ που δημιουργούν πρόβλημα στην ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής παραγωγής ως προς την προσωρινή τους αναστολή ή τροποποίησή τους.

Τεκμηρίωση Μοντέλου Περιστολής Δημοσίων Δαπανών και Ανάπτυξης Χαμηλού Δημοσιονομικού Κόστους

10/01/2010

Η ομιλία του Προέδρου της ΝΔ κ. Αντώνη Σαμαρά στις 23 Δεκ. 2009 στην κοινοβουλευτική συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2010 απετέλεσε μια ευχάριστη έκπληξη. Ευχάριστη έκπληξη διότι αν δεν με απατά η μνήμη μου είναι η πρώτη φορά που πολιτικός αρχηγός και εν δυνάμει μελλοντικός πρωθυπουργός δεν περιορίζεται στο να προτείνει έτσι απλά το τι πρέπει να γίνει αλλά και να αναλύει το πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτό που προτείνει. Από την ομιλία του κ. Σαμαρά ξεχώρισα τρία σημεία:

α. «μοντέλο διεξόδου, με σταθεροποίηση και ανάπτυξη»

β. «πολιτική που μειώνει τολμηρά το έλλειμμα»

γ. «αντισταθμιστικά μέτρα ανάπτυξης χαμηλού ή μηδενικού δημοσιονομικού κόστους».

Η ανάλυση που ακολουθεί στην ομιλία του ο κ. Σαμαράς μου δίνει την ευκαιρία να αναλύσω και εγώ με τη σειρά μου ένα βήμα πιο πέρα, την τεχνική με την οποία τα προτεινόμενα μπορούν να επιτευχθούν:

Η μείωση της σπατάλης

Ο κ. Σαμαράς αναφέρει ότι «η τελευταία ενδιάμεση έκθεση της Τράπεζας Ελλάδος την υπολογίζει γύρω στο 30% των δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού…» Η μείωση μιας τέτοιου μεγέθους σπατάλης χρειάζεται τα αντίστοιχα εργαλεία, ένα εκ των οποίων είναι η μέθοδος «6σ» ή «Six Sigma». Το Six Sigma είναι μια επιστημονική και αυστηρή μεθοδολογία που βασίζεται στη στατιστική και βοηθάει στην παραγωγή προϊόντων και προσφορά υπηρεσιών στο όριο της τελειότητας. Το 6σ επικεντρώνεται κυρίως στην βελτιστοποίηση των διαδικασιών και στη μείωση των σφαλμάτων και με αυτόν τον τρόπο εξοικονομεί πόρους διότι πρακτικά «βουλώνει τις τρύπες». Το βασικότερο όμως χαρακτηριστικό της είναι ότι βασίζεται σε μετρήσιμα δεδομένα και έτσι αποτρέπει υποκειμενικές εκτιμήσεις και πολιτικές αντιλήψεις να επηρεάσουν τις λήψεις αποφάσεων οι οποίες βασίζονται εξ-ολοκλήρου σε αντικειμενικά κριτήρια. Είναι μια μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε αρχικά  στον κλάδο της αεροδιαστημικής και αμυντικής βιομηχανίας και επεκτάθηκε σύντομα στο σύνολο της βιομηχανίας.  Μερικά παραδείγματα είναι ενδεικτικά για την αποτελεσματικότητα της μεθοδολογίας όπως προκύπτουν από το άρθρο του C. Waxer (http://www.isixsigma.com/library/content/c020729a.asp):

  1. Η General Electric περιέκοψε δαπάνες 12 δις. $ σε πέντε χρόνια. Σήμερα η GE έχει ετήσιο όφελος πάνω από 2.5 δις. $ από την εφαρμογή του 6σ.
  2. H Honeywell (Allied Signal) κατέγραψε μείωση δαπανών κατά 800 εκ. $ για το ίδιο διάστημα.
  3. Η Motorola μείωσε το κόστος παραγωγής κατά 1.4 δις. $ στην περίοδο 1987-1994. Αναφέρεται ότι το 6σ είχε ως αποτέλεσμα η Motorola να εξοικονομήσει 15 δις. $ τα τελευταία  11 χρόνια.
  4. Από τη μέρα της πρώτης του εφαρμογής το 2000 η Ford εξοικονόμησε  μέχρι και το 2003 1.7δις.$, εκ των οποίων τα 731 εκ. $ ήταν το 2003. (σελ. 3 του ετήσιου απολογισμού της εταιρείας για το 2003, – http://www.ford.com/doc/2003_annual_report.pdf)

Από το άρθρο του Charles Waxer προκύπτει ότι σε καλά οργανωμένες εταιρείες η εφαρμογή του 6σ μπορεί να επιφέρει σύμφωνα με πολύ συντηρητική προσέγγιση ετήσιο όφελος γύρω στο 3-4% επί των εσόδων.

Η τεχνική του 6σ δεν εφαρμόζεται μόνο στις βιομηχανίες και στις εταιρείες αλλά ακριβώς επειδή επικεντρώνεται στην βελτιστοποίηση των διαδικασιών, στη μείωση των δαπανών και στον περιορισμό της σπατάλης, χρησιμοποιείται πλέον επιτυχώς και στις δημόσιες υπηρεσίες. Η βασική αρχή είναι να δούμε τις κρατικές υπηρεσίες σαν «επιχειρήσεις» που προσφέρουν υπηρεσίες στους πολίτες τους οποίους τους αντιστοιχούμε σε «πελάτες» και «μετόχους». Οπότε από τη μια οι κρατικές υπηρεσίες θέλουν να προσφέρουν όλο και καλύτερες υπηρεσίες και από την άλλη πρέπει να κρατάνε το κόστος των ποιοτικών υπηρεσιών χαμηλά δαπανώντας τα χρήματα του φορολογούμενου όσο πιο αποδοτικά γίνεται. Από τη στιγμή λοιπόν που η άνοδος των φόρων έχει πάντα αρνητικές επιπτώσεις, το Six Sigma μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την περικοπή δαπανών και ταυτόχρονη αύξηση της προστιθέμενης αξίας των προσφερομένων υπηρεσιών ικανοποιώντας τον πολίτη ψηφοφόρο. Μερικά παραδείγματα από την εφαρμογή του Six Sigma (6σ) σε δημόσιες υπηρεσίες παρατίθενται ακολούθως:

  1. Η εισαγγελία του Άμστερνταμ την εφαρμόζει από το 2001 για τη μείωση του χρόνου αναμονής στις δίκες, με αποτέλεσμα να έχει παρατηρηθεί σημαντική βελτίωση σ’ αυτόν τον τομέα και να υπάρξει αντίστοιχη μείωση των σχετικών δαπανών (http://newsweaver.ie/madeineurope/e_article000324767.cfm?x=b11,0,w).
  2. Η κομητεία Erie της Ν. Υόρκης χρησιμοποιεί την τεχνική του 6σ σχεδόν σε όλες τις υπηρεσίες. Με την εφαρμογή της τεχνικής το 2008 εξοικονόμησε με την πρώτη 2.2εκ. $ με αποτέλεσμα να μην υπάρξουν αυξήσεις στα δημοτικά τέλη.
  3. Η πόλη Fort Wayne εφαρμόζει την τεχνική 6σ από το 2000. Το αποτέλεσμα είναι μείωση των δαπανών κατά 11 εκ $ με αποτέλεσμα να σταματήσουν και εκεί οι αυξήσεις στα δημοτικά τέλη.
  4. Η πόλη Hartford του Connecticut εφαρμόζει αποτελεσματικά την τεχνική 6σ για την βελτίωση του φοροεισπρακτικού της μηχανισμού.
  5. Τέλος η εφαρμογή του 6σ είναι πάγια πρακτική σε όλα τα κλιμάκια του υπουργείου άμυνας των ΗΠΑ και των ομοσπονδιακών υπηρεσιών εθνικής ασφάλειας.

Ως εκ τούτου ο ελληνικός δημόσιος τομέας μπορεί να ωφεληθεί σε μεγάλο βαθμό με την γενικευμένη εφαρμογή της τεχνικής του 6σ σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, όπως λόγου χάρη:

  1. Στα νοσοκομεία για τη βελτιστοποίηση στη χρήσης των αιθουσών χειρουργείων, των κλινών της εντατικής, των εισαγωγών, των ιατρικών εξετάσεων, της μείωσης αναμονής των ασθενών κλπ… κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα την βελτίωση των συνθηκών νοσηλείας με ταυτόχρονη μείωση των σχετικών δαπανών. Επίσης ένας τομέας εφαρμογής είναι ασφαλώς η παρέμβαση στην αλυσίδα προμήθειας φαρμάκων και αναλώσιμου ιατροφαρμακευτικού υλικού.
  2. Βελτίωση της ταχύτητας επέμβασης της άμεσης δράσης και του ΕΚΑΒ
  3. Στις δημόσιες υπηρεσίες και ΔΕΚΟ για τη βελτίωση της αποδοτικότητας των υπαλλήλων που αντιστοιχεί σε μείωση των υπερωριών, μείωση του χρόνου κατασκευής δημοσίων και δημοτικών έργων, μείωση των σφαλμάτων κοστολόγησης τιμολόγησης και πληρωμών, στην ταχύτερη και με μικρότερο κόστος συντήρηση των υποδομών και του παγίου εξοπλισμού, στη βελτιστοποίηση των υπηρεσιών όπως η μείωση των καθυστερήσεων, η μείωση των σφαλμάτων ή των απωλειών στις παραδώσεις των ΕΛΤΑ
  4. Στην τοπική αυτοδιοίκηση, στη βελτίωση της καθαριότητος στην ταχύτερη αποκομιδή των απορρημάτων, στην ανακύκλωση, στην επισκευή των δρόμων, στα έργα εξωραϊσμού.

Τα παραπάνω παραδείγματα εφαρμογής της μεθοδολογίας 6σ είναι μόνο ενδεικτικά προκειμένου να γίνει αντιληπτό σε όλη τη διάστασή του το εύρος και οι δυνατότητες εφαρμογής αυτής της μεθοδολογίας. Ωστόσο οφείλουμε να τονίσουμε ότι δεν πρέπει να θεωρούμε την τεχνική 6σ ως εργαλείο για γρήγορο και εύκολο χρήμα αλλά ως μια επιστημονική επένδυση που θα μας μειώνει συνεχώς και σε βάθος χρόνου τις σπατάλες και θα μας βελτιστοποιεί την απόδοση των δημοσίων υπηρεσιών και των λογιστικών τους. Επειδή πρόκειται για επένδυση η βιβλιογραφία αναφέρει τυπικά 500% επιστροφή το πρώτο χρόνο στο ύψος της επένδυσης που κάνουμε σε έργα 6σ με τα εξής οφέλη: 20% περισσότερη παραγωγικότητα, 25% μικρότερους χρόνους, 15% περισσότερες παροχές υπηρεσιών, 20% περισσότερη ροή χρημάτων κάθε μήνα και βελτίωση της παραγωγικότητας των εργαζομένων κατά 15%. Έχοντας λοιπόν υπόψη τα παραπάνω και αν λάβουμε υπόψη τον όγκο του κρατικού προϋπολογισμού και το γεγονός ότι στο δημόσιο επικρατεί αυτήν τη στιγμή πλήρης αταξία, τότε η εκτίμηση του κ. Α. Σαμαρά ότι μπορούν να γίνουν «οικονομίες της τάξης των 5 δις. € περίπου» + 1-2 δις. € από την μείωση της σπατάλης στην τοπική αυτοδιοίκηση, είναι ένας απόλυτα εφικτός στόχος αν εφαρμοστεί σωστά η τεχνική του 6σ στο δημόσιο.

Οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε εδώ δύο κρίσιμα σημεία:

  1. Η εφαρμογή του 6σ δεν θα έχει κανένα αποτέλεσμα στον περιορισμό της διασπάθισης του δημοσίου χρήματος που είναι αποτέλεσμα της διαφθοράς και λοιπών αδιαφανών σκοπών και διεργασιών, διότι ακριβώς η μέθοδος αυτή βασίζεται στο γεγονός ότι η εταιρεία ή ο δημόσιος φορέας στον οποίο εφαρμόζεται διοικείται χριστά και διαφανώς. Οπότε τα μέτρα που σκοπεύουν στην πάταξη της διαφθοράς πρέπει να εφαρμοσθούν ανεξάρτητα από το 6σ και οπωσδήποτε παράλληλα με αυτό.
  2. Η εφαρμογή του 6σ, είτε είναι σε εταιρεία είτε στο δημόσιο, απαιτεί την έμπρακτη στήριξη της διοίκησης. Όσον αφορά το δημόσιο τούτο σημαίνει ότι η εφαρμογή του 6σ απαιτεί πρωτίστως πολιτική απόφαση και στήριξη της κυβέρνησης που είναι η ανώτατη βαθμίδα διοίκησης των δημοσίων υπηρεσιών.

Μέτρα ανάκαμψης με χαμηλό δημοσιονομικό κόστος

Στο δεύτερο μέρος της ομιλίας του ο κ. Σαμαράς προτείνει μέτρα ανάκαμψης με χαμηλό δημοσιονομικό κόστος. Και σαν παράδειγμα προτείνει τη σύμπραξη δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Εμείς θα το εξειδικεύσουμε ακόμη περισσότερο και θα αναλύσουμε μερικά παραδείγματα σύμπραξης στενού δημοσίου τομέα με επιχειρήσεις ευρύτερου δημοσίου τομέα (ΔΕΚΟ), οι οποίες θεωρητικά τουλάχιστον λειτουργούν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια έχοντας ως στόχο το κέρδος έστω και αν ανήκουν στο δημόσιο και ο προϋπολογισμός τους βαρύνει το δημόσιο.

Εφαρμογή της μεθόδου 6σ στο δημόσιο: Όπως αναφέραμε παραπάνω η εφαρμογή του 6σ στο δημόσιο αποτελεί επένδυση η οποία έγκειται κυρίως στην εκπαίδευση των στελεχών του δημοσίου που θα αναπτύξουν projects και σε συμβουλευτικές υπηρεσίες κατά τη διάρκεια των πρώτων projects ώστε τα στελέχη του δημοσίου να εξοικειωθούν πλήρως με την εφαρμογή της μεθόδου αυτής. Σήμερα η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) έχει ήδη εκπαιδεύσει σημαντικό αριθμό στελεχών της στη μεθοδολογία του 6σ την οποία και εφαρμόζει. Θα υπάρχουν ασφαλώς και άλλες ΔΕΚΟ που εφαρμόζουν την ίδια τεχνική ενώ κάποια ΑΕΙ της χώρας τη συμπεριλαμβάνουν σαν αντικείμενο μαθήματος στα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στον τομέα της διοίκησης επιχειρήσεων. Θα μπορούσε λοιπόν πιλοτικά να ανατεθεί στην ΕΑΒ η σε μία κοινοπραξία της ΕΑΒ με κάποιο ΑΕΙ να εφαρμόσουν την τεχνική αυτή σε μερικές πιλοτικές δημόσιες υπηρεσίες ή φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, εκπαιδεύοντας το προσωπικό αυτών των δημοσίων υπηρεσιών και προσφέροντας συμβουλευτικές υπηρεσίες. Τούτο σημαίνει ενίσχυση της επιχειρηματικότητας μίας επιχείρησης του ευρύτερου δημοσίου τομέα που είναι η ΕΑΒ ώστε να αναπτύξει περαιτέρω της δυνατότητες που ήδη έχει στην προσφορά εκπαιδευτικών υπηρεσιών (η εκπαίδευση αποτελεί σημαντική δραστηριότητα στον αεροπορικό κλάδο) με χρήματα του ίδιου του ελληνικού δημοσίου. Έτσι ενισχύεται η διεθνής ανταγωνιστικότητα της ΕΑΒ αφού έχοντας συμβάλλει στην αναδιοργάνωση του ελληνικού δημοσίου τομέα και στην περικοπή των δημοσίων δαπανών της Ελλάδος θα μπορεί πολύ ευκολότερα να προσφέρει αντίστοιχες υπηρεσίες σε άλλα κράτη κυρίως της Μ. Ανατολής (και όχι μόνο) που και αυτά με τη σειρά τους επιζητούν συμβουλευτικές υπηρεσίες για την περιστολή της σπατάλης στις δικές τους ένοπλες δυνάμεις.

Αναδιάρθρωση των υπηρεσιών συντήρησης των ΕΔ: Το καθεστώς της ΕΑΒ ορίζεται από τον ιδρυτικό της νόμο (Ν43/1975) ο σκοπός της οποίας είναι «…η κάλυψη των αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων και λοιπών δημοσίων υπηρεσιών … στον τομέα της συντήρησης επισκευής και κατασκευής αεροσκαφών και εν γένει αεροπορικού υλικού…». Από τον τρόπο λειτουργίας της μέχρι σήμερα προκύπτει ότι η ΕΑΒ είναι ΔΕΚΟ όμως ταυτόχρονα αποτελεί και αναπόσπαστο μέρος της εθνικής μας άμυνας.

 

 

Στη σημερινή δομή των ενόπλων δυνάμεων η συντήρηση εκτελείται όσον αφορά στην ΠΑ κυρίως στην ΕΑΒ (συντήρηση εργοστασιακού επιπέδου) και στις βάσεις (ΜΣΒ – Μοίρες Συντήρησης Βάσης). Σήμερα διεξάγεται μια μεγάλη συζήτηση παγκοσμίως για την αναδιοργάνωση και «ιδιωτικοποίηση» υπηρεσιών των ενόπλων δυνάμεων που δεν έχουν άμεση σχέση με την καθαρά επιχειρησιακή τους δράση. Σ’ αυτά εντάσσεται και η «ιδιωτικοποίηση» τμημάτων της συντήρησης. Τα οφέλη που προσβλέπουν οι κυβερνήσεις με παρόμοια διαρθρωτικά μέτρα είναι μεταξύ άλλων (α) η βέλτιστη χρήση των ανθρωπίνων πόρων, δηλαδή οι ένστολοι να μεταφερθούν σε περισσότερο επιχειρησιακά καθήκοντα και οι πολίτες σε πιο παραγωγικά αντίστοιχα καθήκοντα, (β) οι συνέργειες που θα προκύψουν από την διάθεση του παγίου εξοπλισμού (σταθμοί δοκιμών, ειδικά εργαλεία κλπ…) στις βιομηχανίες που θα αναλάβουν της συντήρηση, (γ) η εξοικονόμηση πόρων του δημοσίου από την εφαρμογή ιδιωτικοοικονομικών κριτηρίων στη συντήρηση, (δ) η αύξηση της ανταγωνιστικότητας των εθνικών βιομηχανιών.

Αν εξετάσουμε ειδικά την ΠΑ θα διαπιστώσουμε ότι όλα τα παραπάνω οφέλη ισχύουν και για την Ελλάδα. Θα μπορούσε δηλαδή τμήματα συντήρησης που γίνονται στις ΜΣΒ (είτε σε κινητήρες, είτε σε οπλικά συστήματα είτε σε ηλεκτρονικά) να «ιδιωτικοποιηθούν» κατά τρόπο ώστε να ανατεθούν στην ΕΑΒ με παράλληλη επέκταση της βασικής σύμβασης (ΒΑΣ) που ορίζει τη σχέση Ελληνικού Δημοσίου – ΕΑΒ και ασφαλώς με ταυτόχρονη αφαίρεση από τον κρατικό προϋπολογισμό των κονδυλίων που αντιστοιχούν σε αυτά τα έργα. Ταυτόχρονα θα πρέπει να ακολουθήσουν και κάποια διαρθρωτικά μέτρα όπως λόγου χάρη:

  1. Η ΕΑΒ να αναλάβει το «Total Fleet Support» που είναι η συνεχής υποστήριξη σε ανταλλακτικά και υπηρεσίες συντήρησης / επισκευών στα α/φη, όπλα και συστήματα της ΠΑ ώστε η τελευταία να εστιάσει πλήρως τις δυνάμεις της στην υπεράσπιση της χώρας. Ταυτόχρονα όσον αφορά τα αεροσκάφη και τους κινητήρες η ΕΑΒ πρέπει να ενσωματώσει στις διαδικασίες της την αναλογική χρέωση ανά ώρα πτήσεως που λέγεται Pay By the Hour (PBH). Αν αυτή η δυνατότητα προσφερθεί στην ΠΑ και το δημόσιο θα έχει οικονομικό όφελος αλλά και η διεθνής ανταγωνιστικότητα της ΕΑΒ θα ενισχυθεί καθώς θα μπορεί να αναλαμβάνει ίδιες υπηρεσίες για τις πολεμικές αεροπορίες των ευρωπαϊκών κρατών και όχι μόνο.
  2. Ο εξοπλισμός που υπάρχει στις ΜΣΒ και αφορά στις υπηρεσίες συντήρησης που θα ανατεθούν στην ΕΑΒ πρέπει να παραχωρηθούν στην εταιρεία οπότε υλοποιείται το σκέλος σύμπραξης της δράσης.
  3. Σήμερα η ΕΑΒ αντιμετωπίζει σημαντικό πρόβλημα επάνδρωσης λόγω συνταξιοδοτήσεων. Μία λύση θα ήταν το πολιτικό προσωπικό της ΠΑ που δουλεύει στη συντήρηση συστημάτων, και που ασφαλώς είναι έμπειρο, να μεταταγεί στην ΕΑΒ και έτσι να λυθεί ταυτόχρονα το πρόβλημα επάνδρωσης της εταιρείας. Αυτό μπορεί να γίνει με νομοθετικές ρυθμίσεις ώστε να μη θιγούν τα κεκτημένα εργασιακά δικαιώματα από τη μετάβαση από το στενό δημόσιο στο ευρύτερο δημόσιο και θα σημαίνει ασφαλώς ελάφρυνση του δημοσίου προϋπολογισμού από τις αντίστοιχες υποχρεώσεις μισθοδοσίας. Κατά τον ίδιο τρόπο το ένστολο δυναμικό θα πρέπει να μεταφερθεί σε πιο επιχειρησιακές δραστηριότητες κάτι που θα έχει και ως αποτέλεσμα τον επαναπροσδιορισμό των απαιτήσεων της ΠΑ σε αξιωματικούς σε βάθος χρόνου.
  4. Στρατεύσιμοι της αεροπορίας με τις ανάλογες επαγγελματικές δεξιότητες, μετά την βασική τους εκπαίδευση θα μπορούσαν να μετατεθούν στην ΕΑΒ υπηρετώντας μεγαλύτερη θητεία και με ωράριο της ΕΑΒ που όμως θα μετράει σαν επαγγελματική προϋπηρεσία (συνοδευόμενη με πτυχία επαγγελματικής κατάρτισης και δεξιοτήτων της ΕΑΒ και για όσους το επιθυμούν με τα πτυχία EASA Part-66 πολιτικού νηολογίου αφού η ΕΑΒ είναι πιστοποιημένο εκπαιδευτικό κέντρο κατά Part-147) για την μετέπειτα επαγγελματική αποκατάστασή τους.
  5. Ειδικά για την 114ΠΜ στην Τανάγρα, σχεδόν όλο το έργο συντήρησης βάσης και μεγάλο μέρος της συντήρησης γραμμής πτήσεως μπορεί να ανατεθεί στην ΕΑΒ καθώς η 114ΠΜ και η εταιρεία είναι συστεγάζονται πρακτικά στον ίδιο χώρο και χρησιμοποιούν τον ίδιο διάδρομο προσγείωσης.

Το ίδιο σύστημα μπορεί να λειτουργήσει και για το στρατό ξηράς! Γιατί δηλαδή ο ΕΣ να μη αναθέσει λόγου χάρη το total fleet support των ελικοπτέρων ΑΗ-64 Apache και των πυραύλων Hellfire στην ΕΑΒ;  Με τέτοια διαρθρωτικά μέτρα και η βιομηχανία θα ενισχυθεί και οι ΕΔ θα επικεντρωθούν σε πιο επιχειρησιακά καθήκοντα αλλά και το δημόσιο θα απαλλαγεί από επικαλυπτόμενες δραστηριότητες κάτι που αναμένεται να επιφέρει σημαντική εξοικονόμηση πόρων.

Επαναπροσδιορισμός των ρόλων των Βιομηχανικών Εργοστασίων Βάσεως του ΓΕΣ: Τα εργοστάσια αυτά ανήκουν στη Διεύθυνση Υλικού Πολέμου του ΓΕΣ και έχουν τις ακόλουθες δραστηριότητες:

  1. 691 ΒΕΒ (http://www.army.gr/default.php?pname=691BEB_DYP&la=1) Σήμερα τα 691 ΒΕΒ παράγουν και καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες του Στρατού Ξηράς αλλά και μερικώς τις ανάγκες των άλλων κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων σε κοινά ελαιοχρώματα διαφόρων αποχρώσεων, ελαιοχρώματα με υπέρυθρες ιδιότητες, ιατρικό και βιομηχανικό οξυγόνο και άζωτο, βερνίκια υποδημάτων, πλαστικά είδη (σαπωνοθήκες, υδροδοχεία κλπ), μεταλλικά κουτιά χρωμάτων και βερνικιών.
  2. Το 700 ΣΕ (http://www.army.gr/default.php?pname=700SE_DYP&la=1) στο οποίο  κατασκευάζονται χιτώνια, παντελόνια, εσωτερικές επενδύσεις της στολής παραλλαγής, πουκάμισα και φούστες στολών, θερινές – χειμερινές στολές μαθητών στρατιωτικών σχολών, δίκοχα, σήματα και διακριτικά, άρβυλα, υπνόσακοι και σεντόνια υπνόσακων, ειδικές παραγγελίες εύσωμων οπλιτών.
  3. Το Χημείο Στρατού (http://www.army.gr/default.php?pname=Xhmeio_DYP&la=1) διενεργεί εργαστηριακούς ελέγχους, στο σύνολο σχεδόν των υλικών που προορίζονται για το ΓΕΣ, το ΓΕΑ, το ΓΕΝ, την ΕΛΑΣ, το Λιμενικό, την Πυροσβεστική, καθώς και για άλλους φορείς του Δημοσίου. Το Χημείο Στρατού ενεργεί φυσικοχημικές αναλύσεις σε  υφάσματα όλων των τύπων στολών, υλικά στρατωνισμού – στρατοπεδίας (κρεβάτια στρώματα υπνόσακοι ατομικά αδιάβροχα σκηνικό υλικό κ.λ.π) είδη εξάρτυσης, είδη υπόδησης, χρώματα, τρόφιμα, είδη εστιάσεως (μαχαίρια, πιρούνια, αγγεία εστιάσεως), ξίφη αξιωματικών, ανάλυση μετάλλων, εξέταση φθοράς κινητήρων μέσω ανάλυσης των λιπαντικών τους (πρόγραμμα AOAP), εξέταση πτητικής κατάστασης ελικοπτέρων μέσω ανάλυσης των υδραυλικών τους (πρόγραμμα SOAP).

Από τα προαναφερθέντα προκύπτει κατ’ αρχήν ότι ο ΣΞ μπορεί σήμερα να προμηθευτεί τα προϊόντα που παράγονται στα στρατιωτικά εργοστάσια (πέραν των ειδικών χρωμάτων με υπέρυθρες ιδιότητες) από την εσωτερική αγορά. Στην Ελλάδα υπάρχει πληθώρα βιομηχανιών και βιοτεχνιών (μεταξύ αυτών και η Ηλεκτρομηχανική Κύμης της ΕΑΣ, ΔΕΚΟ που ανήκει στο ΥΕΘΑ) που μπορούν να παράγουν σε πολύ χαμηλό κόστος και σε ποιότητα που ξεπερνά τις προδιαγραφές ΝΑΤΟ τα προαναφερθέντα προϊόντα. Δεν υπάρχει κανένας λόγος σήμερα το δημόσιο να επιβαρύνεται με τέτοιες παραγωγές όταν ενώ περιστέλλει τις δαπάνες οφείλει ταυτόχρονα να ενισχύσει την ελληνική βιομηχανία.

Όσον αφορά το Χημείο Στρατού θα πρέπει να εξεταστεί ποιες από τις παραπάνω αναλύσεις μπορούν να διεκπεραιωθούν από το Γενικό Χημείο του Κράτους ώστε να μην υπάρχει επικάλυψη και για να βελτιστοποιηθεί αφενός η απόδοση του Γενικού Χημείου του Κράτους και αφετέρου να ελαφρυνθεί ο αντίστοιχα προϋπολογισμός του ΓΕΣ. Αν όμως το έργο του Χημείου Στρατού είναι τόσο πολύ που το Γενικό Χημείο του Κράτους δεν μπορεί να το αναλάβει από μόνο του τότε το στρατιωτικό χημείο πρέπει να μπορεί να αναλαμβάνει την εκτέλεση αναλύσεων και από τον ιδιωτικό τομέα όπως κάνει το Γενικό Χημείο του Κράτους προκειμένου να έχει έσοδα.  Τέλος θα πρέπει να εξεταστεί αν οι αναλύσεις πτητικής ικανότητας ελικοπτέρων μπορούν να διεκπεραιώνονται στο χημείο της ΕΑΒ.

Ασφαλώς καθένα από τα παραπάνω αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση και προαπαιτεί αντίστοιχη αντικειμενική τεχνικοοικονομική μελέτη προ οποιασδήποτε πολιτικής αποφάσεως. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι με την υλοποίηση παρόμοιων διαρθρωτικών μέτρων θα περικοπούν διοικητικές θέσεις αξιωματικών, όμως το αποτέλεσμα θα οδηγήσει σε ενίσχυση του αξιόμαχου των ΕΔ, και σε σημαντική μείωση στις δημόσιες δαπάνες με ταυτόχρονη ενίσχυση της ελληνικής βιομηχανίας και ανάκαμψη της οικονομίας.

Δρ. Αίθων – Οδυσσεύς Ναρλής

Όπλα Αέρος – Εδάφους που θα Μπορούσε η Ελλάδα να Κατασκευάζει και δεν τα Κατασκευάζει

11/09/2009

Σε όλους τους αναγνώστες είναι πιστεύω γνωστή η βόμβα αεροσκαφών που κατευθύνεται με ακτίνες laser. Αυτή είναι παγκοσμίως γνωστή με τις ονομασίες Paveway, laser guided bomb, ή KIT-L με το L από το Laser. Στην πραγματικότητα πρόκειται για σύστημα κατεύθυνσης που φέρει τον ανιχνευτή laser και που τοποθετείται στο ρύγχος κλασσικών βομβών αεροσκαφών βαλλιστικής ρίψης (συνήθως βάρους 500, 1000 ή 2000 λιβρών) ενώ στο ουραίο τους τμήμα βιδώνεται το σύστημα των ουραίων πτερυγίων. Το σύστημα αυτό μετατρέπει τις κοινές αεροπορικές βόμβες σε κατευθυνόμενες με τον εξής τρόπο: Ένα σύστημα κατάδειξης φωτίζει το στόχο είτε από αεροσκάφος (π.χ. το ατρακτίδιο στοχεύσεις AN/AAQ-14 του Lantrin) είτε από το έδαφος κάποιος καταδρομέας με φορητό καταδείκτη (π.χ. AN/PAQ-1). Ο ανιχνευτής του συστήματος κατεύθυνσης βλέπει την κηλίδα laser και στέλνει σήματα στα πτερύγια ώστε το είδωλο της κηλίδας να διατηρείται στο κέντρο του ανιχνευτή καθ’ όλη τη διάρκεια της πτήσεως της βόμβας μέχρι τη στιγμή της πρόσκρουσης .της στο στόχο.

Στο τέλος της δεκαετίας του 1980 η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία ανέπτυξε ένα τέτοιο σύστημα κατεύθυνσης βομβών αεροσκαφών (αντίστοιχο με το αμερικάνικο Paveway-II) και κατασκεύασε 8 πρωτότυπα. Τα πέντε από αυτά εβλήθησαν δοκιμαστικά από αεροσκάφος Phantom F-4 στο πεδίο βολής στα Κρανιά εναντίον διαφόρων στόχων με μεγάλη επιτυχία.

Το πρόγραμμα απέκτησε ένθερμους υποστηρικτές, κυρίως ιπταμένους της ΠΑ και αξιωματικούς υπηρετούντες στην Υπηρεσία ΠΑ της ΕΑΒ (ΥΠΑΕΑΒ). Από την άλλη, όπως ήταν αναμενόμενο, υπήρξαν και πολλοί πολέμιοι. Τελικά η ΠΑ δεν προμηθεύτηκε ούτε μικρό αριθμό συστημάτων με το σκεπτικό ότι «κάνει τα ίδια πράγματα με τα αμερικάνικα όπλα», και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να εξουδετερωθεί οποιαδήποτε εξαγωγική προοπτική του όπλου. Άλλωστε κανένα τρίτο κράτος δεν αγοράζει οπλικό σύστημα όταν αυτό δεν γίνεται αποδεκτό από τις ένοπλες δυνάμεις του κράτους που το κατασκευάζει.

Ενδιάμεσα, αναμένοντας την παραγγελία της ΠΑ που ποτέ δεν ήρθε, η ΕΑΒ προχώρησε σε βελτιώσεις, όμως τα γεγονότα αυτά συνέπεσαν με την συγκυρία των σκανδάλων, των ειδικών δικαστηρίων και των διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων της περιόδου 1989-1990 οπότε το όλο πρόγραμμα έπεσε σε λήθη.

Το 1996, μετά το επεισόδιο των Ιμίων η ΓΔΕ προσπάθησε να αναθερμάνει το πρόγραμμα με πρόσθετη βελτίωση την τοποθέτηση πυραυλοκινητήρα που θα αύξανε την εμβέλεια του όπλου πάνω από 20χλμ κάτι που θα προσέφερε μεγαλύτερη επιβιωσιμότητα στα αεροπλάνα. Πρόκειται για εκδοχή αντίστοιχη του αμερικανικού όπλου AGM-123 Skipper που είναι πρακτικά η Paveway-II με πυραυλοκινητήρα στην ουρά και επομένως με μεγαλύτερη εμβέλεια και επιχειρησιακή ευελιξία.

Κατά τη διάρκεια της Ελληνοαμερικανικής συνόδου αμυντικής συνεργασίας DICA το Σεπτέμβριο 2007 στον Αγ. Νικόλαο Κρήτης, ως εκπρόσωπος της ΓΔΕ έθεσα πιεστικά το θέμα στην αμερικανική πλευρά με αίτημα να δοθεί στην Ελλάδα ο φάκελος παραγωγής του Skipper, ένα όπλο που ούτως ή άλλως δεν χρησιμοποιούσαν την εποχή εκείνη οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Εντούτοις η Αμερικανική πλευρά νουθετημένη εκ των προτέρων από κύκλους που δραστηριοποιούνται εν Ελλάδι επί των προμηθειών αρνήθηκαν το ελληνικό αίτημα με το σκεπτικό ότι η Ελλάδα πρόκειται να προμηθευτεί πρόσθετες συλλογές Paveway-II από τις ΗΠΑ.

Στην πραγματικότητα η απόκτηση του φακέλου παραγωγής από τις ΗΠΑ θα έδιναν στην Ελλάδα τη δυνατότητα να προχωρήσει γρήγορα σε σύγχρονα κατευθυνόμενα όπλα αέρος – εδάφους.. Από την άλλη η άρνηση των Αμερικανών δεν άλλαζε στην πραγματικότητα τίποτα σημαντικό αν η ελληνική κυβέρνηση είχε πραγματικά τη βούληση για την ανάπτυξη τέτοιων όπλων, παρά μόνο θα προσέθετε μια καθυστέρηση 12-18 μηνών ώστε η EAB να αναπτύξει τη δική της τεχνολογία και το δικό της όπλο τύπου Skipper.

Ταυτόχρονα με τα παραπάνω η Διεύθυνση Τεχνολογίας Έρευνας και Ανάπτυξης της ΓΔΕ της οποίας ήμουν προϊστάμενος, προσπαθούσε να καταφέρει την ένταξη της παραγωγής του τμήματος ανιχνευτή (seeker section) και των τμημάτων κατεύθυνσης και ελέγχου (guidance and control units) του πυραύλου HELLFIRE, που προμηθευόταν μαζικά ο Ελληνικός Στρατός, στα αντισταθμιστικά ωφελήματα της Lockheed Martin. Επίσης η ΓΔΕ και το ΕΠΥΕΘΑ προέβαιναν σε διαβουλεύσεις για να επιτύχουν την παραγωγή του JDAM στην Ελλάδα. Πρόκειται για σύστημα που εφαρμόζεται στην ουρά κοινών αεροπορικών βομβών και τις μετατρέπει σε βόμβες κατευθυνόμενες με αδρανειακό σύστημα INS επικουρούμενο με GPS (INS/GPS). Και οι δύο προσπάθειες αυτές δεν καρποφόρησαν λόγω της «αδιαφορίας» της τότε πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του ΥΠΕΘΑ.

Η σημασία αυτών των προσπαθειών έγκειται στο γεγονός ότι η παραγωγή του seeker section του HELLFIRE θα έδινε στην Ελλάδα την τεχνολογία ανιχνευτών (seekers) που είναι γυροσκοπικά σταθεροποιημένοι, η δε παραγωγή των μονάδων κατεύθυνσης και ελέγχου του HELLFIRE και του JDAM θα έδιναν στην Ελλάδα την τεχνολογία της γυροσκοπικά σταθεροποιημένης πτήσης και καθοδήγησης με αδρανειακή ναυτιλία όπλων και της αναλογικής καθοδήγησης (proportional guidance). Τέλος η JDAM θα μας έδινε επιπροσθέτως την τεχνολογία καθοδήγησης όπλων με INS/GPS,  χωρίς να αναφέρουμε τις αναδιπλωμένες πτέρυγες που τοποθετούμενες στη βόμβα της προσδίδουν πολύ μεγαλύτερη εμβέλεια (JDAMER – Extended Range).

Hellfire και JDAN

Αριστερά η δομή του Hellfire και δεξιά εκείνη του JDAM

Έχοντας υπόψη τα παραπάνω δεδομένα, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι αν η ελληνική κυβέρνηση είχε στόχο να αναπτύξει την αμυντική βιομηχανία, να συμβάλλει στην απεξάρτηση της Ελλάδος από εξωτερικές πηγές προμηθειών οπλικών συστημάτων και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, τότε η Ελλάδα με βάση τα πρωτότυπα που είχε αναπτύξει η ΕΑΒ (είναι ΔΕΚΟ) στα τέλη της δεκαετίας του 1980, θα μπορούσε να σχεδιάσει και να κατασκευάσει ολόκληρη μια οικογένεια κατευθυνόμενων όπλων αέρος – εδάφους. Οι χρονικές φάσεις για μια τέτοια πιθανή εξέλιξη θα μπορούσαν να αναλυθούν περιληπτικά ως ακολούθως (εικόνα που ακολουθεί):

Εννοιολογικό επιχειρηματικό ή/και πολιτικό σχέδιο για ανάπτυξη και εγχώρια παραγωγή οικογένειας κατευθνόμενων βομβών αέρος-εδάφους βασιζόμενη σε γηγενή τεχνολογία έρευνα και ανάπτυξη

  1. 2001-2002: 3-4 χρόνια μετά το Skipper(GR) η ΕΑΒ θα μπορούσε να αναπτύξει δύο πρωτότυπα αντίστοιχα με την Paveway-III και την GBU-15. Η μεν Paveway-III έχει ανιχνευτή laser με γυροσκοπική σταθεροποίηση και αναλογική καθοδήγηση (proportional guidance) για να έχει μεγαλύτερη εμβέλεια ή να ρίπτεται από χαμηλό ύψος και κατά κινουμένων στόχων, η δε GBU-15 είναι όμοια με την Paveway-III αλλά αντί για ανιχνευτή laser έχει σύστημα υπέρυθρης καθοδήγησης και κλειδώνει στο στόχο με την υπέρυθρη εικόνα αυτού. Εμείς τα αντίστοιχα ελληνικά μοντέλα θα τα ονομάσουμε ενδεικτικά Paveway-III(GR) και GBU-15(GR). Αυτά θα μπορούν να φέρουν σπονδυλωτά είτε πυραυλοκινητήρα είτε αναδιπλούμενες πτέρυγες ανεμοπορείας για ακόμη μεγαλύτερη εμβέλεια.
  2. 2005-2006: 3-4 χρόνια μετά τα πρωτότυπα Paveway-III(GR) και GBU-15(GR), αναπτύσσονται εκδόσεις της JDAM με ανιχνευτή laser, την LJDAM(GR) και με υπέρυθρο ανιχνευτή Imaging InfraRed, την IIRJDAM(GR). Ειδικά η τελευταία θα ήταν μοναδική ελληνική πρωτοτυπία καθώς δεν υπάρχει μέχρι στιγμής αντίστοιχο σύστημα στον κόσμο. Όσον αφορά τη δορυφορική ναυτιλία τα ελληνικά όπλα θα μπορούσαν να σχεδιαστούν να δέχονται σήματα και από το ρωσικό GLONASS και μελλοντικά από το ευρωπαϊκό GALILEO όταν αυτό τεθεί σε λειτουργία.
  3. 2008-2010: 3-4 χρόνια μετά την φάση 2 έρχονται τα συστήματα AGM-142(GR), αντίστοιχο με τα POPEYE και το SPICE(GR) αντίστοιχο με αυτό της Rafael. Αυτά τα δύο είναι στην πραγματικότητα IIRJDAM ολοκληρωμένο σε πύραυλο ή/και με αναδιπλούμενες πτέρυγες που τα επιτρέπει να ανεμοπορούν για πολύ μεγάλη εμβέλεια

Τα παραπάνω έρχονται ως φυσιολογική συνέπεια και εξέλιξη ενός συγκροτημένου επιχειρηματικού σχεδίου (business plan) μιας εταιρείας που θέλει να αναπτύξει δικά της προϊόντα στον κλάδο των αεροπορικών οπλικών συστημάτων και των κατευθυνόμενων όπλων και ασφαλώς σε συνδυασμό με μια πάγια και συγκροτημένη κυβερνητική πολιτική στον χώρο της άμυνας που θέλει πραγματικά την ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και την απεξάρτηση από εξωτερικές πηγές προμηθειών αμυντικού υλικού. Αυτό το δεύτερο σκέλος από το 1980 μέχρι σήμερα δεν υπάρχει, με αποτέλεσμα να παραμένει αίολο οποιοδήποτε επιχειρηματικό σχέδιο της βιομηχανίας, είτε αυτή είναι κρατική είτε ιδιωτική.

Τούτο έχει σαν συνέπεια για όλο το χρονικό διάσημα από το 1997 μέχρι σήμερα να συζητάμε για οπλικά συστήματα που πρόκειται να προμηθευτούμε από το εξωτερικό (π.χ. μεγάλος αριθμός Paveway-II, -ΙΙΙ και JDAM και προσφάτως το SPICE της Ισραηλινής RAFAEL), ενώ με κάποιον καλό προγραμματισμό και καλή πολιτική θα μπορούσαμε αυτά τα όπλα να τα αναπτύσσουμε, να παράγουμε εγχώρια και ασφαλώς να τα εξάγουμε.

Εν κατακλείδι:

Για να υπάρξει όμως μια τέτοια πάγια αμυντική και αναπτυξιακή πολιτική που θέλει μάλιστα να εντάξει τις αμυντικές βιομηχανίες σε συνεργασίες με τα ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα θα πρέπει η όποια κυβέρνηση που την ασκεί να ανεξαρτητοποιηθεί από την μικροκομματική εμπλοκή με κύκλους συμφερόντων και ψηφοθηρικών αντιλήψεων, όπως λόγου χάρη:

(α) «Να μη δυσαρεστήσω κάποιους  αφού χρειάζομαι την ψήφο τους» ή

(β) «Δώσε σε κάποιους καθηγητές να ασχοληθούν με την έρευνα για να σταματήσει η γκρίνια τους και να εμφανιστεί η κυβέρνηση ότι προάγει την έρευνα, χωρίς όμως να κατασκευάζεται τίποτα διότι αλλιώς θα δυσαρεστηθούν οι εγχώριοι φίλοι και υποστηρικτές μας και οι ξένες εταιρείες που θέλουν να προωθήσουν τα δικά τους προϊόντα».

Για την υλοποίηση μιας τέτοιας πολιτικής είναι πολύ σημαντικό η κυβέρνηση να μην υπονομεύεται από ανώτερα και μεσαία στελέχη που επανδρώνουν τον κρατικό μηχανισμό και συνήθως αποτελούν την πηγή της διαπλοκής. Η κάθαρση σε αυτό το τομέα θα είναι καθοριστική παράμετρος για την πορεία του τόπου στον κλάδο της αμυντικής βιομηχανίας.

Δρ. Αίθων – Οδυσσεύς Ναρλής